Waarom liften?

Langs de rand van de Taklamakan woestijn, in het westen van China, scheurt een auto over de enige weg in het gebied. Vanuit de auto observeert Bart Crezee (24) de kale, uitgestrekte vlakte, terwijl de Chinese bestuurder zijn blik op de weg houdt. Wanneer er een telecommunicatiemast in zicht komt, slaat de bestuurder af, stopt hij
de auto en stapt hij uit. Crezee doet hem stilzwijgend na, verstaan
doen ze elkaar niet.

Niemand lift meer
Crezee, student Duurzame Ontwikkeling, is een van de weinige
Nederlanders die nog lift. Vergeleken met in de jaren ’60 en ’70 hoor je
nauwelijks nog verhalen over lifters. Reizen doen we tegenwoordig
vooral per trein, per bus, met de auto of met het vliegtuig. De meesten
kunnen het namelijk betalen en je weet tot in de details waar en
wanneer je vertrekt en aankomt. Daarnaast is deze wijze van reizen
laagdrempelig. Je hoeft op niemand af te stappen, je stapt gewoon het
vervoersmiddel in. Wat drijft het handje vol lifters waaronder
Crezee dan toch om te liften?

De Chinese man rommelt wat aan de elektronica en probeert Crezee uit te leggen wat hij doet. Het zijn niet zijn woorden maar zijn handelingen waardoor Crezee de man begrijpt. Crezee reist al liftend van Nederland naar China en heeft er bewust voor gekozen niet met het vliegtuig te gaan. “Het is van grote meerwaarde dat je tijdens het liften heel geleidelijk alle veranderingen in het landschap, de taal en de cultuur meemaakt, in plaats van er in een keer te zijn.” Daarnaast vindt Crezee het interessant om in levens te duiken waarvan hij het bestaan niet afwist. “Liftend zie je de dagelijkse realiteit van mensen in een land.
Als je zo’n elektriciteitsmast ziet, sta je er niet bij stil dat er iemand is
die daar telkens langsgaat om een schakelaar in orde te maken,
maar door te liften wel.”
Onvoorspelbaarheid
Crezee vindt liften iets unieks in onze maatschappij die wordt
gekenmerkt door structuur en zekerheid. “Een vliegtuig of trein moet
je van tevoren boeken. Daarnaast kan je tot op de minuut zien hoe
laat en waar je aankomt. Maar het mooie van liften is: ik kan het doen
wanneer ik er maar zin in heb. Het is ook interessant om niet te weten
wat er gaat gebeuren. Je legt de controle buiten jezelf. Gaat het lukken
of niet? Hoe lang ga ik er over doen? En wat zal ik allemaal
meemaken?” Volgens Crezee is er in onze maatschappij geen ruimte
meer voor toevalligheden of verrassingen, terwijl daar juist veel
schoonheid in zit. “In het Engels bestaat het woord serendipity. Het
betekent dat dingen je overkomen en dat je door deze toevalligheden
nieuwe dingen ontdekt of leert.”
Wanneer hij begint met liften moet Crezee wel altijd even wennen aan het aanspreken van mensen. Hij moet even uit zijn ‘comfort zone’ stappen. Met de alsmaar toenemende mogelijkheden om via websites
en apps met onbekenden in contact te komen, spreken mensen elkaar
in het dagelijkse leven steeds minder vaak aan. Als je met iemand mee
wilt rijden kun je dit via Blablacar.nl regelen, wil je gratis of voor weinig geld bij iemand slapen dan kun je terecht op Couchsurfing.com, voor
het delen van maaltijden met buren bestaat er Thuisafgehaald.nl en mogelijke liefdes kun je ontmoeten via Tinder. “Maar eenmaal in de
auto naast een bestuurder, ontstaat er een soort van wederzijds
vertrouwen. Het is alsof je bij iemand in huis komt, het heeft dezelfde
soort intimiteit. De kleine ruimte nodigt uit om persoonlijke dingen te
vertellen waardoor je mensen in korte tijd best goed leert kennen. Dit
komt ook doordat je elkaar niets verplicht bent en elkaar na de rit
waarschijnlijk niet meer zult zien.”
Stereotypes en vooroordelen
Crezee heeft zichzelf er tijdens het liften wel eens op betrapt dat hij
vooroordelen over mensen heeft. “Ik kreeg een keer een lift van een
Poolse gastarbeider die in Zeeuws-Vlaanderen als elektricien werkte.
Onbewust had ik al een beeld van hem gecreëerd, maar dit bleek niet
te kloppen toen we urenlang over de Amerikaanse buitenlandpolitiek
spraken. De man bleek enorm geleerd, maar omdat hij na zijn studie
filosofie geen werk kon vinden, was hij maar in Nederland als elektricien
gaan werken. Ik heb geleerd dat het beeld dat je van iemand hebt op
basis van iemands uiterlijk vaak niet klopt. Ik vind het iets heel waardevols
om te weten dat je iemand niet op het eerste gezicht kunt beoordelen.”
Maar liften is voor Crezee geen noodzaak. Hij kan gemakkelijk de bus of trein betalen als hij weg moet. En liften hoeft van niemand, niet van de maatschappij, van vrienden of familie. Volgens Crezee is liften iets dat hier compleet buiten ligt en dat je puur voor jezelf doet. “Ik zie het meer als een sport. Je doet het voor wat je eruit haalt. Een sporter gaat tijdens het sporten ook door de pijn heen om maar zijn einddoel te halen. Daar kiest hij voor omdat hij weet dat het iets toevoegt aan zijn leven. Zo is het ook met liften. Je zet jezelf een doel en het geeft veel voldoening als het lukt.”
De Chinese man is klaar met zijn werkzaamheden en samen met Crezee stapt hij weer terug de auto in. Als Crezee een sporter zou zijn is de finish gehaald. Na bijna 130 ritjes zijn de eerste voetstappen in China gezet.